Юрась Пацюпа (paciupa) wrote,
Юрась Пацюпа
paciupa

З трасянкі на мову (дакончаньне)







сабрацца – зьберціся; з’ыбрацца; перан.
надумацца; завінуцца; хацець, мецца

сабраць – пажадана: зьберці; пазьбіраць

савет – рада

сагравацца – грэцца

саграваць – грэць

сагрэцца – нагрэцца; угрэцца; пагрэцца

сагрэць – нагрэць; угрэць

саджаць – садзіць

садзейнічаць – лепш.: спрыяць

садзіцца – сядаць, сядацца

сам па сабе – сам сабою, сам празь сябе

самаўпраўства – самаволя

 

самкнуцца – злучыцца

сапраўды – лепш: запраўды

сарваць – лепш: з’ырваць

сардэчна-сасудзісты – сэрцава‑судзінны

сардэчны – сэрцавы; перан. шчыры; чулы; любы

саслоўе – стан

саставіць – скласьці; укласьці

састаў – склад

састаўная частка – складнік

састаўны – складовы; складзены

саступіць – лепш: спусьціць; папусьціць; папусьціцца; схіліцца (з дарогі)

сачкаваць – лайдачыць; агіляцца

саюз – зьвяз; хаўрус

саюзьнік – хаўрусьнік

сварлівы – звадлівы

своеасаблівае (стаўленьне)лепш: адмысловае

своеасаблівы – пажадана: адметны; адмысловы

своечасова – лепш: у час

своечасовы – лепш: учасны

скачок – скок; скаканьне

скрасьці – лепш: украсьці

скрозь (заслоны)праз (заслоны)

славесны – моўны; слоўны; вусны

сладастрасны – юрлівы, ласы

сладастрасьнік – юрлівы (-ая), ласун (ласуха)

служыцель – служка; служэбнік; служэньнік

смута – закалота

соплі – смаркачы; смэркі

спаборнічаць – *спабораваць

спавядаць (ідэю)вызнаваць

спадкапрыемнік, спадчынапрыемнік – спадкаемца

сплюнуць – плюнуць; выплюнуць

справа ў тым – рэч у тым

справіцца – даць рады; суладаць

спрытняк – спрытны(-ая); ёмкі(-ая); ёмкач, урвіс

ссутулены – згорблены; пахілы

сталовая – сталоўка; ядальня

старажытныя (рас. “древние”)даўнейшыя (людзі)

стасункі пал.дачыненьні; стыканьне

стойкі – цьвёрды; трывалы; неадменны, пэўны

страсьць – жарсьць, рымасьць

строіць (зь сябе)удаваць (зь сябе)

стрымгалоў – шпарка; як мага; на скрут галавы; стоць галавой

суадносіны (рас. “соотношение”)умеркаваньне; мера

субяседнік – размоўца; суразмоўца

сувязь – пажадана: зьвязак; лучнасьць

сумесна – разам

сумненьне – пажадана: сумнеў

супаставіць – прымеркаваць

супернік – сýпар

супрацоўніцтва – пажадана: супраца

супрацьзаконны загад ‑ незаконны загад

супрацьлеглы (бок)адваротны

сутнасьць – існасьць; істá

сучаснае – лепш: сучаснасьць

схлынуць – (пра ваду) адысьці; (пра пачуцьці) счахнуць

сысьці – адысьці; пайсьці; уцячы; адысьціся; (і толькі зрушыцца зь месца) зысьці

сысьці: сайдзе! – пойдзе!

сыход – адыход; разыходжанне; уцёкі

сыходзіць – адыходзіць; ісьці; уцякаць

сышчык – дэтэктыў; сьледчы; стар. віж; сок

сьвядомы – лепш: сьведамы

сьвяціцель – *сьвяцьбіт

Сьвяшчэннае Пісаньне – Сьвятое Пісьмо (прр.: “пісьмо”, “перапіска”)

сьвяшчэнны – сьвяты; найсьвяцейшы

сьмелы – часьцей: адважны

сьмецьцеправод – пажадана: сьмецьцявод

сьпяваць – лепш: пяяць, пець

сьпячка – спаньнё; санлівасьць; зімовы сон

сьценка – сьцяна

сьцерці: сатру – стру

такім чынам – такім парадкам (спосабам; ходам)

таму што – бо

таньчыць пал.танцаваць

тварыць – (сьвет) ствараць; (цуды) чыніць

Тварэц – Створца

траскатня (балбатаньне)таркатаньне

трэніроўка – трэнэраваньне; практыкаванне

тут жа – адразу

тым ня менш ‑ і ўсё ж

тычыцца – датычыць; датыкае

тэрмінова – лепш: сьпешна

у адсутнасьць (каго, чаго)без (каго, чаго)

у выпадку – часьцей: у разе

у гонар – на чэсьць

у гэты час – часьцей: тым часам, гэтым часам

у далейшым – пазьней

у двух (кроках, мэтрах)за два (крокі, мэтры)

у добры шлях – шчасьлівай дарогі

у маю (яго) прысутнасьць – пры мне (ім)

у межах – лепш: у абсягах

у першую чаргу – перш-наперш; перадусім; упярод

у прысутнасьці (каго)пры (кім)

у рэшце рэшт – урэшце

у сваю чаргу – сваім парадкам

у сілу таго – з тае прычыны

у сувязі – пажадана: у зьвязку

у якую цану – колькі каштуе; якая цана

уадзіночку – сам-адзін (сама-адна)

уборка – (збожжа) жніво; (кватэры) прыбіраньне, прáтаньне

уваскрасеньне ‑ ускрошаньне

уваходзіны – лепш: уходзіны

уваходзіць – лепш: уходзіць

увенчаны – каранаваны

увераваць – паверыць, даць веры

увянчацца – каранавацца; завершыцца

угодлівы – дагодлівы, улёсьлівы, лісьлівы

угоднік – абраньнік

угодніцтава – дагодлівасьць

угождать – наравіць

угрохаць (машыну)размалаціць

удавацца (у спрэчкі)пускацца

удзельнічаць – браць удзел

удзяляць – надаваць

удосталь (усяго)досыць

удушша – задуха

узаемаадносіны – дачыненьні

узаемадачыненьні – дачыненьні

узгадаць укр.лепш: успомніць; распамянуць

уздрыгнуць – здрыгануцца; сьцепануцца

узнос – складка; адлік

узровень – ровень; межань

узрост – век; гады (гл.: “рост”)

узрывацца – выбухаць

узьбірацца (на што)залазіць, заскокваць

узьдзейнічаць – уплываць

узьнімацца – уздымацца

уклад – парадак

уключаны – (у справу) улучаны; (тэлевізар) увамкнёны

уключаць – улучаць; залучаць; умыкаць; (матор) запускаць

уключыцца (працьверазець)апрытомець

умінаць – трупаціць; пуцаваць

умываньне – мыцьцё

умяшальніцтва – умяшаньне; замешваньне

уніжаць – прыніжаць; абніжаць

унутраны – лепш: нутраны

уняць (супакоіць)утаймаваць

упадак – заняпад (прр.: рас. “падзеньне” – белар. “упадак”)

упадаць – (у гнеў) пускацца; (у экстаз) западаць

упамянуты – памянёны (прр.: “узгадаць”)

упіцца перан.пацешыцца

урач – лекар; доктар

урон – шкода; вуйма; протар

уручэньне – уданьне

ускочыць (зь месца)падхапіцца

успыхнуць – загарэцца, шугануць, пыхнуць; выбухнуць; бліснуць

устаноўка (помніка)усталяваньне; усталёўваньне

устараненьне зьнішчэньне, зьліквідаваньне; прыбіраньне

устарэлы – застарэлы

устарэць – застарэць

устройваць – учыняць

устрывожана (сказаць)трывожліва

устрывожаны – растрывожаны (рой); трывожлівы (голас)

усыхаць – ссыхацца

утрэскацца – уняхацца, ухляпацца

уцелясьнёны – уцелены

уцечка – праточваньне; адток

участак (выбарчы)дзяльніца

ушчыльную – усутыч, шчыльна, шчытна

фарміраваць – фармаваць

фу – фэ

фыркаць – чмыхаць; (пра коней) пырхаць; храпці

хадайнічаць – старацца (за каго)

хадатай – пасярэднік, заступца

хадатайства – пасярэдніцтва; стараньне

халатнасьць – абыякавасьць

хапае (усяго)стае (усяго)

хаця – хоць; зрэшты

хопіць – досыць; стане; годзе, будзе (хопіць зь мяне – годзе мне)

хрысьціцель – хрышчэньнік

худоба – худзіня; можна: худзізна (белар. “худоба” – рас. “скотина”)

хутка – розьняцца: хутка; скора; зараз; неўзабаве

цалкам пал.лепш. цалком; зусім

цудатворца – цудадзей

цягацца (спабораваць)ходацца (белар. “цягацца” – гэта “валачыцца”)

цярпіма – памяркоўна; нішто сабе

цячэньне – плынь; плыў; патока

чаканка – (дзеяньне) кляпаньне; (прадукт) кляпанка

чарцёж – рысунак

чашка – кубак

чвякаць – чамкаць

чернь – чарналюд

чутно – лепш: чуваць

чыйсьці – часьцей: нейчы

чын ‑ парадак

чын чынам ‑ да ладу; па парадку

чынам (якім, дзіўным)парадкам; спосабам; ходам (якім, дзіўным)

чыніць – папраўляць, рэпараваць; наладжваць; рамантаваць (белар. “чыніць” – рас. “творить”, “делать”)

чысьціць (бульбу)абіраць; (маладую бульбу) скрабаць; (яйко) лупіць

шпурляцца – розьняцца:   каго) шпурляцца; (з кім) перакідвацца

што-небудзь – што; што-колечы; што-кольвек; (сказаць) чаго-кольвек

штохвілінна – розьняцца: штохвіліны; штохвілінна

шчасьліўчык – шчасьлівы(-ая); радзей: шчасьлівец

шчоўкаць – (абцугамі) пстрыкаць; (зубамі) ляскаць

шышка (на галаве)гуз, гузак

ягадзіцы – галы

ядзерны – лепш: ядравы

язычнік – лепш: паганец

як бачна – як відаць

як гаворыцца – як той казаў

як правіла – часьцей: зазвычай

які-небудзь – пажадана: які; які-колечы; які-кольвек; які-любя; неякі

яўленьне (Хрыста)аб’явеньне

яўрэй – габрэй; жыд

ячэйка – вуза

 

 

© Пацюпа Ю. В. “Свой лад”, 2003

© Пацюпа Ю. В., 2008

 

Tags: мова слоўнікі лексыкаграфія трасянка пур
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 45 comments