?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Заўзімацца / Заўзяцца

Прыйшоў памалу да высновы, што вялікія пасты пра мову мала эфэктыўныя. Большая палова інфармацыі, як выявілася, не ўспрымаецца й не запамінаецца. А шкада, бо ў мове  ўсё зьнітавана з усім. І малымі “пстрычкамі” нічога ня скажаш. Дык вось... “пстрычка”...

 

...на днях, пераглядаючы свае пазнакі ў Леапольда Родзевіча, убачыў дзеяслоў заўзяцца / заўзімацца, аднакаранёвы да спакменьніка заўзятар, пра які я ўжо ня раз пісаў:

http://arche.bymedia.net/2007-11/paciupa711.htm

 

http://community.livejournal.com/by_mova/457559.html

 

П я т р о к.  Годзе, годзе, красу наводзіць, і так, здаецца, як кроў з малаком... Іш ты як заўзялася! Вікця?! Ня чуе! Ну то й добра!

 

А некаторыя да гэтае пары яшчэ ня вераць!

 

Comments

( 23 comments — Leave a comment )
cymus
Jan. 30th, 2009 12:23 pm (UTC)
Нічога сабе! І я ня верыў!
Адзінае, не зусім зразумелы сэнс слова: заўзяцца - захапіцца?
paciupa
Jan. 30th, 2009 12:31 pm (UTC)
Але, у Родзевіча блізка да таго, толькі, здаецца, не зусім.:)
valiancin
Jan. 30th, 2009 04:03 pm (UTC)
Сапраўды, запомніць усё вельмі цяжка. Часам з'яўляецца думка, што, можа, варта пачаць завучваць. БО столькі трапляецца цікавых словаў, а запомніць усе не магу.
paciupa
Feb. 2nd, 2009 07:04 am (UTC)
Не прапаноўваю ўнівэрсальнага спосабу, але магу падзяліцца ўласным досьведам. Найлепей чытаць тэксты пісьменьнікаў нашаніўскай, данашаніўскай і панашаніўскай (20-я гг.) пары ды аналізваць, смакаваць кожнае слова, кожны выраз. Толькі праз тэксты засвойваецца мова. А слоўнікі - як дапаможны матар'ял для аналізу. Слоўнікі - гэта дэтэктывы з мноствам сюжэтаў, дзе кожны сюжэт мае мноства разьвязаньняў.

Сад разьбежлівых дарожак.:)
toi999
Feb. 8th, 2009 10:00 am (UTC)
Шчыры дзякуй, спадару Юрась, за гэткія вось маленькія цікавосткі ды за Вашую працу дзеля нашае мовы ўвогуле!

Што да вялікіх формаў, дык я не зусім згодны...
Вялікія допісы, як на мяне, чытаюцца лёгка, бы мастацкая кніга. І гэтаксама лёгка засвойваецца й пададзеная ў іх інфармацыя.
paciupa
Feb. 9th, 2009 03:47 pm (UTC)
Вельмі цешуся. Дзякуй Вам.

Але я адсочваю стан мовы заўжды і, на жаль, пераконваюся, што на "тэарэтычна", на словах нешта прымаецца хутчэй, чым "практычна", на справе. Таму й думаю, якая форма больш уежная.
(Deleted comment)
paciupa
Mar. 13th, 2009 12:45 pm (UTC)
Дзякуй, не адразу ўгледзеў, ня меў часу:)
an_drej
Mar. 12th, 2009 06:26 am (UTC)
Віншаваньне
Зь Днём народзінаў!
Твой А.Ф.
paciupa
Mar. 13th, 2009 12:43 pm (UTC)
Дзякуй!
nicolaev
Mar. 13th, 2009 06:22 am (UTC)
Winszuju ź Dniom naradżeńnia! :)
paciupa
Mar. 13th, 2009 07:38 am (UTC)
Дзякуй!
(Deleted comment)
nicolaev
Mar. 13th, 2009 12:54 pm (UTC)
:)
ul_sciapan
Mar. 13th, 2009 08:27 am (UTC)
ВІНШУЮ!!!
paciupa
Mar. 13th, 2009 12:39 pm (UTC)
Дзякуй!
ex_krywal
Mar. 13th, 2009 08:48 am (UTC)
Віншую з Днём Народзінаў!
Пішыце часьцей :)
paciupa
Mar. 13th, 2009 12:42 pm (UTC)
Дзякуй!
Буду старацца:)
Рыхтую шэраг пастоў, ніяк не завершу...
z_dyht
Mar. 13th, 2009 01:20 pm (UTC)
З народзінамі! Заўзімайцеся за мову і надалей. І за шчасьце! :)
paciupa
Mar. 13th, 2009 01:29 pm (UTC)
Дзякуй!
Будзьма!:)
miram
Mar. 13th, 2009 09:07 pm (UTC)
З днём нараджэньня!
paciupa
Mar. 23rd, 2009 04:33 pm (UTC)
Дзякуй, запозна прачытаў:)
cesc0
Mar. 14th, 2009 04:10 pm (UTC)
са спазьненьнем, але віншую! заўжды цікава Вас пачытаць :)
paciupa
Mar. 23rd, 2009 04:36 pm (UTC)
Дзякуй, дзякуй...:)
m_levanovich
Jun. 22nd, 2018 09:10 am (UTC)
Калі хто яшчэ ня бачыў.

("Слоўнік гаворкаў паўночна-заходняе Беларусі й яе гранічча", 2, 262)

Родзевічава заўзяцца — гэта, відаць, іншая рэч:


Заўзятар, бадай, < заўзя-цца '?' + -тар (пр. памагатар < памагаць + -тар), што несправядліва, бо дзяслоў заўзяцца — скончанага трываньня.

Ці:
Заўзятар < заўзят-ы 'упорный, настойчивый' — прыкмета < дзеяпрыкмета скончанага трываньня! — + -ар (мо' пад уплывам чытар, сьвятар і да г. п. < чытаць, сьвяціць — дзеясловы няскончанага трываньня!). Створана абы-як. Да слова кажучы, укладаньнікі этымолёжнага слоўніка зьвязуюць сьвятара найперш із словам сьвяты, што тож несправядліва, бо ён, найбаржджэй, ад сьвяціць.

Cправядліваю хормаю будзе хіба заўзіманьнік < заўзіманьне < заўзімацца (як каўзаньне < каўзацца).

Цікава яшчэ, што рытмічная будоўдля бел. заўзятар (U—́U) цалком адпавядае рытмічнай будоўлі маскоўскага болельщик. А вышменаваныя справядліва створаныя словы, відавочна, за яго доўжыя і затым наўдаку ці прыймуцца.

Заўзець — гэта наагул агідны мяшанец бел. заўз(-яцца, -ятар) і маск. болеть.

Edited at 2018-07-09 07:22 am (UTC)
( 23 comments — Leave a comment )

Profile

apis
paciupa
Юрась Пацюпа

Latest Month

May 2019
S M T W T F S
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
Powered by LiveJournal.com
Designed by Tiffany Chow